ఆత్మ నిపుణత: చిన్న సాధనలు పెద్ద సామర్థ్యం ఎలా నెలకొస్తాయి

నీవు చేయగలవని నిన్ను నమ్ముకుంటే, లేదా నమ్మకపోతే, అది అన్నీ నిర్ణయిస్తుంది. ఆ నమ్మకం ఎంత కష్టపడతావు, విఫలమైనప్పుడు ఎంత సహనం చూపుకుంటావు, ఓటమిని తాత్కాలికం గా చూసి ముందుకు వెళ్లగలవా అని నిర్ణయిస్తుంది.

ఆత్మ నిపుణత అంటే ఏమిటి

ఆత్మ నిపుణత (Self-efficacy) అన్నది ఒక నిర్దిష్ట పని చేయగలం అనే నీ నమ్మకం. "నేను సాధారణంగా సమర్థుడిని" అనే సాధారణ విశ్వాసం కాదు. ఇది చాలా నిర్దిష్టమైనది: నీ కుటుంబానికి పుస్తకాన్ని వ్రాయగలవని, లేదా కోడ్‌ను సరిచేయగలవని, లేదా జనం ముందు మాట్లాడగలవని నీ నమ్మకం.

నీకు ప్రోగ్రామింగ్‌లో ఎక్కువ నిపుణత ఉండవచ్చు, కానీ వెలికితిరిగే పని చేయడంలో తక్కువ నిపుణత ఉండవచ్చు. ఆ నిర్దిష్టత ఏమి కంటే విలువైనది.

సంధ్య నిపుణత సిద్ధాంతకారుడు ఆల్బర్ట్ బాండూరా దశాబ్దాలపాటు ఈ నమ్మకం ఎలా ప్రవర్తనను రూపొందిస్తుందో చూశాడు. ఎక్కువ నిపుణతా ఉన్న వారు ఎక్కువ కష్టపడతారు, విఫలమైనప్పుడు ఎక్కువ సహనం చూపుకుంటారు, మరియు కష్టాలు ఎదిరాలేటప్పుడు నిదానంగా లేవుతారు. వారు ఆవశ్యకంగా మెరుగైన ప్రతిభ కలిగి ఉండరు. వారు కేవలం ఎక్కువ ప్రయత్నం చేస్తారు.

ఆత్మ నిపుణతను నెలకొల్పే నాలుగు మూలాలు

ఈ నమ్మకం ఎక్కడ నుండి వస్తుంది? దీనిని ఎలా నెలకొల్పాలి? బాండూరా నాలుగు ప్రధాన మూలాలను గుర్తించాడు.

సాధన ఒ చేయుట (Mastery Experiences)

నిజంగా పని చేసి సఫలమయ్యే అనుభవం నిపుణతను అత్యధికంగా నెలకొల్పుతుంది. ఇది సంగ్రహణాత్మకమైనది కాదు. ఇది ఎవరైనా నీకు "నీవు సామర్థ్యవంతుడివి" చెప్పటం కాదు. ఇది నీవు నిజంగా చేయటం మరియు చేశానని చూడటం. చాలా సమయం సరిదిద్దటానికి ప్రయత్నించిన సమస్య నిష్పత్తిస్తే, లేదా ఓటమిని ఎదుర్కొని మెరుపు బెదిరితే, లేదా ఆగకుండా ఒక మైలు పరిగెత్తితే, ఆ అనుభవం చిరకాలం నిలిచిపోతుంది.

అనుకరణ (Modeling)

నీ లాంటి ఎవరైనా సఫలమైనట్లు చూసితే, నీ నిపుణత పెరుగుతుంది. ఈ కారణంగా సలహాదారులు అంత ముఖ్యమైనవారు. అదే నేపథ్యం, అదే సంస్కృతి నుండి వచ్చిన ఎవరైనా గిటారు నేర్చుకోగలిగితే, వ్యాపారం ప్రారంభించగలిగితే, లేదా ఎక్కువ సమయం చేసిన పనిని విడిచిపెట్టగలిగితే, అది నీ మనస్సులో కొత్త సందర్భాలను తెరుస్తుంది.

ప్రోత్సాహం మరియు సమర్థన

ఎవరైనా నీవు చేయగలవని విశ్వసించి, దానిని చెప్పితే, అది విలువైనది. ఇది నీ సమస్య పరిష్కరించదు, కానీ నీవు సందేహపడినప్పుడు నిన్ను సమర్థిస్తుంది. "నీవు చేయగలవు" అని చెప్పిన వ్యక్తి విఫలమయ్యిన తర్వాత నీకు శక్తిని ఇస్తాడు.

శారీరక స్థితి (Physiology)

నీ శరీరం ఎలా అనుభూతిపడుతుంది, అది నీ సామర్థ్య గురించిన నమ్మకాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. ఆందోళన, దీనత, మరియు దీర్ఘకాల ఒత్తిడి లు నిపుణతను చెదరగొట్టుతాయి. నీ సంస్కృతి (sleep), శారీరక కార్యకలాపాలు (exercise), మరియు నిష్కాసన నియంత్రణ (emotional regulation) నిపుణతను నెలకొల్పుతాయి.

చిన్న సాధన అనుభవాలను ఎలా నెలకొల్పాలి

ఎక్కువ నిపుణత చిన్న సఫలతల నుండి వస్తుంది. ఇది సంక్లిష్టమైనది కాదు. కేవలం క్రమబద్ధంగా చేయటం కలిగి ఉంటుంది.

మొదటి: నిర్దిష్ట కోశలం ఎంచుకో. "రచన బాగా చేయాలి" కాదు, "ఒక చిన్న నిबंধ ఒక వారానికి రాయాలి." "సామాజికంగా మంచిగా ఉండాలి" కాదు, "సమావేశాలలో ఒకసారి మాట్లాడాలి."

రెండవ: కష్టరమైన కానీ సాధ్యమైన చిన్న లక్ష్యాలను ఎంచుకో. చిన్న సఫలతల శ్రేణి (streak) ఎక్కువ నిపుణతను నెలకొల్పుతుంది. సాధారణ చేయటం కంటే దీర్ఘకాల సిద్ధత చెప్పుకోవటం చెప్పుకోవటం చాలా ముఖ్యమైనది.

మూడవ: నీ చిన్న సఫలతను గుర్తించుకో. "నేను చేశాను. నేను చేయగలనో" అని చెప్పుకో. ఇది ఆత్మ-సహాయ చెప్పుకోవటం లాగ ఉంటుంది, కానీ నీ శరీరం నిజంగా ఈ సూత్రాన్ని గ్రహిస్తుంది.

వివరణ

ఆత్మ నిపుణత మరియు చతుర లేదా ప్రతిభ ఒక దానినా? లేదు. ఎక్కువ నిపుణత కలిగిన వారు ఎక్కువ కష్టపడతారు మరియు దీర్ఘకాలం సాధన చేస్తారు. విఫలమైన తర్వాత నిపుణతను నెలకొల్పగలవా? అవును. ఐదుసారి విఫలమయ్యినా, మరోసారి చేయటానికి నీ నమ్మకం మారదు. సిద్ధమైన సారిలో జయం సాధించవచ్చు.