లక్ష్య విరమణ: ఒక లక్ష్యాన్ని ఎప్పుడు ఆపాలి, ఎలా వదిలేయాలి

చాలా కాలం సాఫ్ట్‌వేర్ రాస్తూ ఉంటే, మీ దగ్గర ఇలాంటి ఒక బ్రాంచ్ తప్పకుండా మిగిలిపోతుంది. అది ఒక మంచి ఆలోచనగా మొదలైంది. తర్వాత మెయిన్ బ్రాంచ్ ముందుకు కదిలింది, మీరు రీబేస్ చేశారు. మళ్ళీ మెయిన్ కదిలింది. ప్రతి కొన్ని వారాలకు ఒక ఆదివారం సాయంత్రం తాజా మార్పులను లాగి, అవే కాన్‌ఫ్లిక్ట్‌లను పరిష్కరించి, టెస్టులు పచ్చగా మారేలా చేసి, ఏదో బాధ్యత నెరవేర్చినట్టు ల్యాప్‌టాప్ మూసేస్తారు. ఆ బ్రాంచ్ ఎప్పటికీ మెర్జ్ కాదు. అది ఎప్పటికీ కాదని మీలోని ఒక నిశ్శబ్ద భాగానికి తెలుసు.

అలాంటి బ్రాంచ్‌లను అవి అర్హమైనదానికంటే చాలా ఎక్కువ కాలం బతికించాను, కొన్ని లక్ష్యాలను కూడా. నేను చేయలేకపోయిన ఆ పనికి మనస్తత్వ శాస్త్రవేత్తలు ఒక సూటి పేరు పెట్టారు: లక్ష్య విరమణ (goal disengagement). అలా వదిలేయగల సామర్థ్యం మానసిక శ్రేయస్సుతో, శారీరక ఆరోగ్య సూచికలతో కూడా ముడిపడి ఉందని పరిశోధన సూచిస్తోంది.

పట్టుదలే సర్వస్వం అనే సంస్కృతిలో విరమణ ఎందుకు ఓటమిలా అనిపిస్తుంది

మనం పెరుగుతూ విన్న విజయగాథలు చాలావరకు లోలోపల ఆగకుండా సాగిపోవడం గురించిన కథలే. వాటిలో కనిపించనిది ఎవరంటే, ఎప్పటికీ ఫలించని దానిపై అంతే పట్టుదలతో శ్రమించిన వాళ్ళందరూ. వాళ్ళ గురించి ఎవరూ వ్యాసాలు రాయరు. అందుకే పట్టుదల విజయాన్ని తెచ్చిపెడుతుందని మనం నేర్చుకుంటాం, నిజానికి మనం చూసిందల్లా విజయం వెనుక సాధారణంగా పట్టుదల ఉంటుందని మాత్రమే.

భాష కూడా అటువైపే వాలుతుంది. "మధ్యలో వదిలేసేవాడు" అనేది ఒక తిట్టు, కానీ చచ్చిపోయిన ప్రణాళికను పదేళ్ళు పట్టుకుని వేళ్ళాడే మనిషిని తరచుగా అంకితభావం ఉన్నవాడని మెచ్చుకుంటారు. దానికి తోడు మునిగిపోయిన పెట్టుబడి భ్రమ (sunk cost) వచ్చి చేరుతుంది. ఏదో ఒకదానిలో సంవత్సరాలో, డబ్బో, పేరుప్రతిష్ఠలో పెట్టాక, ఆపడం అంటే అదంతా తగలబెట్టినట్టు అనిపిస్తుంది. కొనసాగించినా ఆపినా ఆ పెట్టుబడి ఇప్పటికే ఖర్చైపోయిందన్నది నిజమైనా సరే.

చిరాకు కలిగించే విషయం ఏమిటంటే, పట్టుదల గురించిన సలహా చాలాసార్లు సరైనదే. మంచి లక్ష్యాలు మధ్యలో కష్టంగా మారతాయి, మనుషులు నిజంగానే వాటిని త్వరగా వదిలేస్తుంటారు. అందుకే ఆ సలహా ఎక్కడ వర్తించడం ఆగిపోతుందో గుర్తించడం కష్టం. మనకు యాక్సిలరేటర్ గురించి వివరంగా నేర్పిస్తారు, బ్రేక్ ఎక్కడుందో మాత్రం మనమే వెతుక్కోవాలి.

కార్స్టెన్ వ్రోష్, ఆయన సహచరులు నిజంగా ఏం కనుగొన్నారు

మాంట్రియల్‌లోని కాంకార్డియా విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన మనస్తత్వ శాస్త్రవేత్త కార్స్టెన్ వ్రోష్ (Carsten Wrosch), ప్రేరణ సంస్కృతి సాధారణంగా పట్టించుకోని ఒక ప్రశ్నను అధ్యయనం చేస్తారు: ఇక చేరుకోలేని లక్ష్యాలను వదలలేని వ్యక్తులకు ఏమవుతుంది? ఆయన, ఆయన సహచరులు దీన్ని రెండు వేర్వేరు సామర్థ్యాలుగా చూస్తారు. లక్ష్య విరమణ అంటే అందుకోలేని లక్ష్యం నుంచి శ్రమనూ నిబద్ధతనూ ఉపసంహరించుకోవడం. లక్ష్య పునఃనిమగ్నత అంటే కొత్త లక్ష్యాలను గుర్తించి వాటికి కట్టుబడటం.

2003లో Personality and Social Psychology Bulletin పత్రికలో ప్రచురితమైన ఒక పరిశోధనా పత్రంలో వ్రోష్, షైయర్, మిల్లర్, షుల్జ్, కార్వర్ ఈ రెండు సామర్థ్యాలూ అధిక వ్యక్తిగత శ్రేయస్సుతో ముడిపడి ఉన్నాయని నివేదించారు. అదే పత్రికలో 2007లో మిల్లర్, షైయర్, బ్రున్ డి పాంటేలతో కలిసి రాసిన మరో పత్రం ఆరోగ్యం వైపు దృష్టి సారించింది. విరమించుకోగల సామర్థ్యం, స్వయంగా అంచనా వేసుకున్న మెరుగైన ఆరోగ్యంతోనూ, ఒత్తిడి హార్మోన్ అయిన కార్టిసాల్ రోజువారీ సాధారణ లయకు దగ్గరగా ఉండటంతోనూ ముడిపడి కనిపించింది. పునఃనిమగ్నతకు శారీరక ఆరోగ్య కొలమానాలతో సంబంధం కనిపించలేదు, కానీ విరమించుకోవడంలో ఇబ్బంది పడినవారికి కలిగే హానిని అది కొంతవరకు తగ్గించింది.

నేను మళ్ళీ మళ్ళీ తలచుకునే అధ్యయనం, 2007లో Psychological Science పత్రికలో వచ్చిన మిల్లర్, వ్రోష్‌ల పత్రం. వాళ్ళు 90 మంది కౌమార వయస్కులను ఒక సంవత్సరం పాటు గమనించారు. మొదట్లో, ఆరో నెలలో, పన్నెండో నెలలో సి-రియాక్టివ్ ప్రోటీన్ (CRP) అనే వాపు సూచికను కొలిచారు. అందుకోలేని లక్ష్యాలను వదులుకోవడంలో ఒక టీనేజర్‌కు ఎంత ఎక్కువ ఇబ్బంది ఉంటే, ఆ ఏడాదిలో వారి CRP అంత ఎక్కువగా పెరిగింది. శరీర కొవ్వు, ధూమపానం, కుంగుబాటు వంటి అంశాలతో సంబంధం లేకుండా ఈ ధోరణి నిలిచింది.

ఆ పత్రం కాల్విన్ కూలిడ్జ్ ప్రసిద్ధ వాక్యంతో మొదలవుతుంది: పట్టుదల, సంకల్పం మాత్రమే సర్వశక్తిమంతమైనవి అని. కానీ కొన్ని సందర్భాల్లో పట్టుదల శ్రేయస్సునూ ఆరోగ్యాన్నీ దెబ్బతీయవచ్చని దాని రచయితలు తేల్చారు.

ఇవి పరస్పర సంబంధాలు మాత్రమే, వదిలేయడం ఎవరి వాపునైనా తగ్గిస్తుందని అవి నిరూపించవు. మెదడు గురించిన కథ ఇంకా తక్కువ స్థిరంగా ఉంది. అడ్డుపడిన లక్ష్యం చుట్టూ మనసు తిరుగుతూ ఉండటం చాలావరకు పునరాలోచనల సుడిగుండం (rumination) లాగే కనిపిస్తుంది. మెదడు ఇమేజింగ్ పరిశోధన ఈ సుడిగుండాన్ని డిఫాల్ట్ మోడ్ నెట్‌వర్క్‌తో, అంటే మెదడులో తన గురించే ఆలోచించే వ్యవస్థతో, ముడిపెట్టింది. వదిలేయడం ఆ వలయాన్ని గానీ, అమిగ్డాలా భయ ప్రతిస్పందనను గానీ కొలవగలిగేంతగా శాంతపరుస్తుందా అన్నది సహేతుకమైన ఊహే, కానీ దానిపై ఇంకా పరిశోధన జరుగుతోంది.

వదిలేయదగిన లక్ష్యాన్ని మామూలు కష్టం నుంచి ఎలా వేరు చేయాలి

విషయాలు కష్టమైనప్పుడు ఆపేయమని ఆ పరిశోధనలో ఎక్కడా లేదు. అది అందుకోలేనివిగా మారిన లక్ష్యాల గురించి మాట్లాడుతుంది, కష్టమైన లక్ష్యాలు చాలావరకు పూర్తిగా అందుకోదగినవే. అవి కేవలం కష్టమైనవి, అంతే.

మామూలు కష్టానికి గుర్తుపట్టగలిగే ఒక స్వభావం ఉంటుంది. పురోగతి నెమ్మదిగా ఉంటుంది, కానీ ఈ నెలలో కదిలిన ఏదో ఒకదాన్ని మీరు చూపించగలరు. సాధనకో, సమయానికో, తెలివైన పద్ధతికో ఆ అడ్డంకి లొంగుతుంది. అసౌకర్యం ఆ పనికే చెందినది, విలువైన ఏ ప్రయత్నంలోనైనా ఉండే ఆ పొడవాటి, చప్పగా సాగే మధ్యభాగం. పూర్తయిన దాన్ని ఊహించుకున్నప్పుడు మీకు ఇంకా అది కావాలనిపిస్తుంది.

అందుకోలేనిదిగా మారిన లక్ష్యం వేరేలా అనిపిస్తుంది. అడ్డంకి మీ నియంత్రణకు బయట ఉంటుంది: మారిపోయిన శరీరంలోనో, వేరొకరి చేతిలో ఉన్న నిర్ణయంలోనో. మీరు కేవలం తీవ్రతను కాదు, పద్ధతినే మార్చారు, అయినా ఏమీ కదలదు. ఈలోగా దాని భారం మీ నిద్ర మీద, మీ ఆరోగ్యం మీద, మీ చుట్టూ ఉన్న మనుషుల మీద పడుతోంది.

ఇంకా నిశ్శబ్దమైన సంకేతం ఒకటుంది: చేస్తున్న పని లక్ష్యాన్ని ముందుకు నడపడం మానేసి, దాన్ని కేవలం బతికించి ఉంచడానికే పరిమితమవుతుంది. ఆ బ్రాంచ్‌పై చేసిన ప్రతి రీబేస్ నిజమైన శ్రమే, కానీ ఏదీ మెర్జ్‌ను దగ్గర చేయలేదు. సైడ్ ప్రాజెక్టులు ఇలా తరచూ జరుగుతాయి. ఒక ఫ్రేమ్‌వర్క్ నేర్చుకోవడానికి ఒకటి మొదలుపెడతారు, అది నేర్చుకుంటారు, రెండేళ్ళ తర్వాత కూడా ఏదో అపరాధ భావంతో దాని డిపెండెన్సీలకు ప్యాచ్‌లు వేస్తూనే ఉంటారు. ఆ లక్ష్యం తన పని ఎప్పుడో పూర్తి చేసింది. ఆ సంగతి దానికి ఎవరూ చెప్పలేదు.

విరమణకు గుర్తింపు చెల్లించే మూల్యం, దృక్కోణ మార్పు దాన్ని ఎలా తేలిక చేస్తుంది

కొన్ని లక్ష్యాలు ప్రణాళికలుగానే ఉండిపోతాయి. మరికొన్ని మనమే అయిపోతాయి. "నేను మారథాన్‌కు సిద్ధమవుతున్నాను" అన్న మాట "నేను ఒక రన్నర్‌ని" అయిపోతుంది. ఒక లక్ష్యం ఆ గీత దాటాక, దాన్ని వదిలేయడం షెడ్యూల్ మార్పులా కాకుండా మనలో ఒక భాగాన్ని కోల్పోయినట్టు అనిపిస్తుంది. ఇప్పటికే ఖర్చు చేసిన డబ్బును కాపాడుకున్నట్టే, మనసు తన స్వీయ ప్రతిబింబాన్ని కూడా ఇంకా ఎక్కువ పెట్టుబడి పెట్టడం ద్వారా కాపాడుకుంటుంది.

దృక్కోణం మార్చుకోవడం ఆ నష్టాన్ని చెరిపివేయదు, కానీ దాన్ని చిన్నది చేయగలదు. అన్నిటికంటే ఉపయోగకరమైన అడుగు: విలువను వాహనం నుంచి వేరు చేయడం. ఆ మారథాన్ బహుశా మీ ఆరోగ్యానికి సేవ చేసి ఉండవచ్చు, లేదా రోజూ పూర్తిగా మీదైన ఒక గంటకు. విలువను అలాగే ఉంచుకుని లక్ష్యాన్ని మార్చుకోవచ్చు. లక్ష్యాన్ని ముగిసిన ఒక అధ్యాయంగా చూడటం కూడా సహాయపడుతుంది, ఎందుకంటే చాలా లక్ష్యాలు చివరి మైలురాయి రాకముందే తాము ఇవ్వగలిగినదాంట్లో ఎక్కువభాగం ఇచ్చేస్తాయి. ఇంకా, మీ కథను నిజాయితీగా సవరించుకోవచ్చు: అప్పుడు నాకు తెలిసినదాంతో ఈ ఎంపిక చేశాను, ఇప్పుడు నాకు ఇంకా ఎక్కువ తెలుసు.

ఇంట్లో ఒక చిన్నారి ఉంటే, ఈ వడపోతలో కొంత భాగం ఆ చిన్నారే చేసేస్తుంది. మీ ప్రణాళికలను ఏమాత్రం పట్టించుకోకుండా, ఏ లక్ష్యాలు ఇంకా వాస్తవికంగా ఉన్నాయో మళ్ళీ అమర్చేస్తుంది. కొన్ని "తర్వాత చూద్దాం" అవుతాయి, కొన్ని నిశ్శబ్దంగా "వద్దులే" అవుతాయి. వాటిలో సులభంగా పక్కన పెట్టగలిగేవి, వాటి వెనుక ఉన్న విలువ వేరే చోట స్పష్టంగా ఇంకా నెరవేరుతున్నవే.

చిన్న చిన్న ఆచరణలు కూడా తోడ్పడతాయి. నేను సాధన చేసే హార్ట్‌ఫుల్‌నెస్ ధ్యానంలో సాయంత్రం చేసే క్లీనింగ్ (శుద్ధీకరణ) అనే ఒక అభ్యాసం ఉంది. రోజు మనపై వదిలి వెళ్ళిన ముద్రలను, అంటే సంస్కారాలను, వదిలించుకోవడానికి ఉద్దేశించిన ఒక కూర్చునే సాధన అది. వదిలేయడాన్ని ఒక అత్యవసర చర్యగా కాకుండా రోజువారీ సాధారణ అలవాటుగా అది నిశ్శబ్దంగా నేర్పుతుంది.

ఇది స్థితిస్థాపకత, ఆశావాదాల నుంచి ఎందుకు వేరైన నైపుణ్యం

ఇదంతా స్థితిస్థాపకత (resilience) కిందో, ఆశావాదం కిందో చేర్చేయాలనిపిస్తుంది. అది పొరపాటని నా అభిప్రాయం. అయితే కింద చెప్పేది నా భావనాత్మక వాదన మాత్రమే, ఈ మూడింటినీ పక్కపక్కన కొలిచిన అధ్యయనం కాదు.

స్థితిస్థాపకత అంటే ఎదురుదెబ్బ నుంచి కోలుకుని ముందుకు సాగడం. చేరుకోలేని లక్ష్యం వైపు దాన్ని గురిపెడితే, మళ్ళీ లేచి అదే గోడకు వెళ్ళి ఢీకొట్టడమే అవుతుంది. ఆశావాదం అంటే మంచి ఫలితాలను ఆశించడం. అసాధ్యమైన లక్ష్యం వైపు గురిపెడితే, కొనసాగడానికి అది కొత్త కారణాలను అందిస్తూనే ఉంటుంది, ఆధారాలు ఎప్పుడో తిరగబడినా ఆ వేటను సాగదీస్తూనే ఉంటుంది. విరమణ మాత్రం వేరే ప్రశ్న అడుగుతుంది: ఇప్పుడు నాకు తెలిసినదాన్ని బట్టి, ఇది ఇంకా అందుకోదగినదేనా, దీనికి చెల్లిస్తున్న మూల్యానికి ఇది ఇంకా తగినదేనా? ఆ సమాధానం ప్రకారం నడుచుకుంటుంది. వాస్తవాన్ని ఖచ్చితంగా అంచనా వేసుకుని, ఆ తర్వాత పట్టు విడవడమే దాని సారం.

ఇంజనీర్లకు ఈ నమూనా సుపరిచితమే. విఫలమవుతున్న ఒక డిపెండెన్సీని పిలుస్తున్న సర్వీస్ మళ్ళీ మళ్ళీ ప్రయత్నిస్తూనే ఉండవచ్చు, లేదా తర్వాతి ప్రయత్నం ఫలిస్తుందని నమ్మవచ్చు. లేదా సర్క్యూట్ బ్రేకర్‌ను వాడవచ్చు. స్పష్టంగా పనిచేయని దానికి పిలుపులు పంపడం అది ఆపేస్తుంది, కొంతసేపటి తర్వాత పరీక్షగా ఒక్క పిలుపును మాత్రం పంపి చూస్తుంది. సర్క్యూట్ బ్రేకర్ బలహీనమైనదని ఎవరూ అనరు. ఒక వైఫల్యం మిగతా వ్యవస్థనంతా కూల్చేయకుండా కాపాడేది అదే.

పునఃనిమగ్నత: వదిలేసిన తర్వాత ఏం వస్తుంది

వదిలేయడం ఒక ఖాళీని మిగులుస్తుంది. కొత్తది ఏదీ ఆ చోటుకు రాకపోతే, పాత లక్ష్యం పునరాలోచనల రూపంలో తిరిగి చేరుకుంటుంది. ఆ ఖాళీని నింపేది పునఃనిమగ్నతే.

కొత్త లక్ష్యం గొప్పగా ఉండనవసరం లేదు. అది అందుకోదగినదిగా, పాత లక్ష్యం సేవ చేసిన విలువతో ముడిపడినదిగా ఉంటే చాలు. మారథాన్ వారానికి ఒకసారి చేసే సుదీర్ఘ నడకగా మారుతుంది, అందులో తప్పిపోయే ముగింపు గీత ఏదీ ఉండదు. ఎప్పటికీ మెర్జ్ కాని ఆ బ్రాంచ్ తనలోని ఒక్క మంచి ఆలోచనను అప్పగిస్తుంది, దాన్ని చెర్రీ-పిక్ చేసి ఈ వారమే విడుదల చేయగల చిన్న మార్పుగా మలచవచ్చు.

ఒక ఉచ్చు విషయంలో జాగ్రత్త: అవే పరిస్థితుల్లో అదే లక్ష్యానికి పెద్ద రూపం ఇవ్వడం అంటే, కొత్త పేరు తగిలించుకున్న పాత లక్ష్యమే. ముందుగా కొంత దుఃఖానికి చోటివ్వండి. పునఃనిమగ్నత మరుసటి రోజు ఉదయమే మొదలవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.

చిన్న నిర్ణయ జాబితా: సవరించాలా, ఆపి ఉంచాలా, విరమించాలా

వీటికి సమాధానాలు కాగితంపై రాయండి, అర్ధరాత్రి కాకుండా, వంటింటి బల్ల దగ్గర ప్రశాంతంగా కూర్చుని.

1. అడ్డంకి శ్రమకో నైపుణ్యానికో సంబంధించినదా, లేక నా నియంత్రణలో లేని పరిస్థితులదా?
2. కేవలం ఎక్కువ కష్టపడిన తర్వాతే కాదు, పద్ధతి మార్చిన తర్వాత కూడా పురోగతి నిలిచిపోయిందా?
3. ఈ లక్ష్యం నా ఆరోగ్యం, నా సంబంధాలు, నా ఇతర లక్ష్యాల నుంచి ఎంత మూల్యం వసూలు చేస్తోంది?
4. ఇప్పుడు నాకు తెలిసినవన్నీ తెలిసి, ఈ రోజే మొదలుపెడుతుంటే, ఈ లక్ష్యాన్నే ఎంచుకుంటానా?
5. ఇది ఏ విలువకు ఉపయోగపడుతుంది, ఆ విలువను చేరుకోవడానికి వేరే దారులున్నాయా?

సవరించండి, ఒకవేళ…

• లక్ష్యం ఇంకా అందుకోదగినదే, కానీ ప్రస్తుత ప్రణాళిక స్పష్టంగా ఫలించడం లేదు;
• చిన్న రూపమో, ఎక్కువ గడువో అయినా మీరు కోరుకున్నదానికి న్యాయం జరుగుతుంది;
• మీరు ఎక్కువ కష్టపడ్డారు, కానీ ఎప్పుడూ భిన్నంగా ప్రయత్నించలేదు.

తాత్కాలికంగా పక్కన పెట్టండి, ఒకవేళ…

• అడ్డంకి కొంతకాలమే ఉండేది, ఉదాహరణకు అనారోగ్యం లేదా పనిలో ఒత్తిడితో నిండిన ఒక దశ;
• ఈ రోజు కూడా మీరు ఇదే లక్ష్యాన్ని కోరుకుంటారు, కేవలం ఈ నెలలో కాదు;
• మళ్ళీ సమీక్షించే నిజమైన తేదీని క్యాలెండర్‌లో రాసుకోగలరు.

ఉద్దేశపూర్వకంగా విరమించండి, ఒకవేళ…

• ప్రధాన అడ్డంకి మీ చేతుల్లో లేదు, అది మారే అవకాశమూ తక్కువ;
• నిజంగా భిన్నమైన అనేక మార్గాలు ప్రయత్నించినా ఫలితం శూన్యం;
• లక్ష్యం కంటే మీరు ఎక్కువ విలువిచ్చే వాటిపై దాని భారం పడుతోంది;
• మీ శ్రమంతా లక్ష్యాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్ళడానికి కాక, దాన్ని ఊపిరితో ఉంచడానికే పోతోంది.

బాగా వదిలేయడం ఎలా

1. దానికి పేరు పెట్టండి. సూటిగా రాసుకోండి: నేను ఇక దీన్ని కొనసాగించడం లేదు. అస్పష్టంగా కొట్టుకుపోవడం లక్ష్యాన్ని సగం బతికించి ఉంచుతుంది.
2. ఒక ముగింపును గుర్తించండి. ఫోల్డర్‌ను ఆర్కైవ్ చేయండి, బ్రాంచ్‌ను తొలగించండి, ఒక్క మనిషికి చెప్పండి.
3. దిశ మార్చండి. అదే విలువకు ఉపయోగపడే, ఈ వారమే మొదలుపెట్టగలిగేంత చిన్న కొత్త లక్ష్యాన్ని ఎంచుకోండి.

మనుషులు నిజంగా అడిగే ప్రశ్నలు

కష్టం రాగానే చేతులెత్తేయడానికి ఇది ఒక గౌరవప్రదమైన సాకు మాత్రమే కాదా? అలా దుర్వినియోగం కావచ్చు, అందుకే పద్ధతి మార్చితే ఏమైనా కదులుతుందా అని జాబితా మొదటే అడుగుతుంది. ఈ పరిశోధన అందుకోలేనివిగా మారిన లక్ష్యాల గురించి, కేవలం అసౌకర్యంగా మారినవాటి గురించి కాదు. వేరే విధంగా ప్రయత్నిస్తే ఇంకా కదలిక కనిపిస్తుంటే, సవరించి ముందుకు సాగండి.

ఒక లక్ష్యం అందుబాటులో లేదని నిర్ణయించే ముందు ఎంతకాలం ప్రయత్నించాలి? అందరికీ వర్తించే సంఖ్య ఏదీ లేదు, ఈ అధ్యయనాలు కూడా అలాంటిది ఇవ్వవు. గడిచిన కాలం కంటే, నిజంగా భిన్నమైన పద్ధతులు ఏదైనా మార్చాయా అన్నదే మెరుగైన సంకేతం. ముందుగానే ఒక సమీక్ష తేదీ నిర్ణయించుకుంటే, మీ అత్యంత చెడ్డ రోజున కాకుండా ప్రశాంతంగా తేల్చుకోవచ్చు.

వదిలేయడంలో నిజంగా మెరుగవ్వగలమా? ఈ అధ్యయనాలు మనుషుల మధ్య తేడాలను కొలిచాయి, శిక్షణ కార్యక్రమాన్ని పరీక్షించలేదు, అందుకే ఫలితాలకు నేను హామీ ఇవ్వలేను. కానీ ఈ ప్రశ్నలను క్రమం తప్పకుండా అడగటం, ఉద్దేశపూర్వకంగా ముగింపులు పలకడం వంటి భాగాలు అలవాట్లే, అలవాట్లను నిర్మించుకోవచ్చు.

అలాంటి బ్రాంచ్‌ను చివరకు తొలగించినప్పుడు, git ఒకే ఒక్క లైన్ ముద్రిస్తుంది: బ్రాంచ్ పేరు, అది సూచించిన కమిట్ యొక్క చిన్న హ్యాష్. కమాండ్ టైప్ చేసిన మనిషిపై ఏ తీర్పూ ఉండదు. చాలా ముగింపులకు అంతే వేడుక సరిపోతుందని నాకనిపిస్తుంది. అది ఎక్కడ ఉండేదో గుర్తు పెట్టుకుని, నిజంగా మెర్జ్ కాగలిగేదేదైనా నిర్మించడానికి బయలుదేరండి.